عارضه های قلبی سگ یکی از نگران کننده ترین موضوعاتی است که هر صاحب حیوان خانگی ممکن است با آن روبرو شود و شناخت دقیق آن ها می تواند مرز بین مرگ و زندگی وفادارترین دوست شما باشد. در این مقاله جامع و تخصصی، ما قصد داریم از صفر تا صد انواع اختلالات سیستم قلبی عروقی را بررسی کنیم تا شما بدانید دقیقا چه خطراتی سلامت پت شما را تهدید می کند.
ما در این مطلب به سراغ موضوعات حیاتی زیر می رویم:
- شناخت ناهنجاری های ساختاری و عملکردی قلب.
- بررسی دقیق بیماری های دریچه ای که شایع ترین علت مراجعات هستند.
- تحلیل انواع کاردیومیوپاتی یا نارسایی های عضله قلب در نژادهای مختلف.
- بررسی عفونت های خطرناک مانند میوکاردیت و اندوکاردیت.
- آشنایی با خطرات فشار خون بالا و تجمع مایع در کیسه محافظ قلب (پریکارد).
- معرفی علائم هشدار دهنده ای که نشان می دهد سگ شما نیاز به اورژانس قلبی دارد.
اگر می خواهید بدانید چگونه می توان با تشخیص به موقع و درمان های نوین، طول عمر سگ های مبتلا به مشکلات قلبی را افزایش داد، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
خطرناک ترین بیماری های قلبی در سگ ها
بیماری دژنراتیو دریچه قلب؛ شایع ترین علت بروز عارضه های قلبی سگ
بیماری دژنراتیو دریچه، شایع ترین نوع از انواع عارضه های قلبی سگ است که حدود 75 درصد کل بیماری های قلبی در این گونه را شامل می شود. در این وضعیت، دریچه های قلب (معمولا دریچه میترال یا تریکاسپید) ضخیم می شوند. این مشکل با سن و نژاد سگ در ارتباط است؛ به طوری که در نژادهای کوچک و مسن مانند کاوالیر کینگ چارلز اسپانیل و داکسهوند به وفور دیده می شود و احتمالا ریشه ارثی دارد.
تاثیر خرابی دریچه ها بر سلامت سگ
وقتی دریچه به درستی بسته نشود، خون به عقب برمی گردد. این اتفاق باعث بزرگ شدن دهلیزها و افزایش فشار خون در مویرگ های ریه می شود. اگر این عارضه های قلبی سگ مربوط به سمت چپ قلب باشد، ریه ها دچار آب آوردگی می شوند و اگر سمت راست قلب درگیر باشد، مایعات در شکم و دست و پای سگ جمع می شود. بدن در ابتدا سعی می کند این وضعیت را جبران کند، اما در مراحل نهایی، این مکانیسم های جبرانی خودشان باعث آسیب بیشتر می شوند.
نارسایی عضله قلب یا کاردیومیوپاتی؛ عارضه های قلبی سگ در نژادهای بزرگ
کاردیومیوپاتی به هر نوع بیماری ای گفته می شود که مستقیما عضله قلب را درگیر می کند. در میان انواع این اختلالات، کاردیومیوپاتی اتساعی (DCM) شایع ترین نوع در بین سگ ها می باشد. این بیماری باعث می شود عضله قلب به مرور قدرت انقباض خود را از دست داده و بزرگ شود. اگرچه علت دقیق آن همیشه مشخص نیست، اما در برخی نژادها مانند دوبرمن پینچر، جهش های ژنتیکی عامل اصلی بروز این عارضه های قلبی سگ هستند.
نژادهای مستعد و علائم خطرناک کاردیومیوپاتی اتساعی
این بیماری بیشتر در سگ های نر و نژادهای بزرگ دیده می شود. نژادهایی مثل گریت دین، ژرمن شپرد، لابرادور ریتریور، باکسر و دوبرمن پینچر به شدت در معرض خطر هستند. علائم کلیدی که باید به آن ها توجه کنید عبارتند از:
- ضعف ناگهانی یا غش کردن (سینکوپ).
- تنگی نفس شدید و سرفه های شبانه.
- شکم بزرگ شده به دلیل تجمع مایعات.
- بی میلی شدید به پیاده روی و بازی.
در نژاد دوبرمن، متاسفانه در 20 درصد موارد، اولین نشانه این نوع از عارضه های قلبی سگ، مرگ ناگهانی حیوان می باشد.
روش های تشخیص تخصصی و نقش تغذیه
دامپزشکان برای تشخیص نارسایی عضله قلب از اکوکاردیوگرافی (اولتراسوند قلب) به عنوان دقیق ترین روش استفاده می کنند. نوار قلب (ECG) نیز برای شناسایی آریتمی ها بسیار حیاتی می باشد. یک نکته بسیار مهم در مورد عارضه های قلبی سگ، نقش مواد مغذی است:
- کمبود تورین: در نژادهایی مثل گلدن ریتریور و کوکر اسپانیل، کمبود اسید آمینه تورین می تواند باعث خرابی قلب شود که با مکمل دهی قابل درمان است.
- روغن ماهی: استفاده از امگا 3 و روغن ماهی می تواند از تحلیل رفتن عضلات سگ های قلبی جلوگیری کند.
بیشتر بخوانید: شرایط نگهداری سگ پامرانین
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک؛ ضخیم شدن دیواره قلب
نوع دیگری از این اختلالات که در سگ های کوچک تر به ندرت دیده می شود، کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک است. در این حالت دیواره های قلب به شدت ضخیم و سفت می شوند. این نوع از عارضه های قلبی سگ می تواند منجر به لخته شدن خون و حتی فلج شدن پاهای عقب سگ شود.
پیش آگهی و طول عمر سگ های مبتلا
در گذشته سگ های دوبرمن مبتلا به این بیماری تنها 8 هفته زنده می ماندند، اما امروزه با داروهای جدیدی مثل پیموبندان، طول عمر آن ها چندین ماه افزایش یافته است. به طور کلی، تشخیص زودهنگام و شروع سریع داروهای ادرارآور و ضد آریتمی، کلید اصلی مدیریت این عارضه های قلبی سگ می باشد.
علائم و تشخیص به موقع بیماری دریچه ای
در مراحل اولیه، ممکن است هیچ علامتی به جز صدای غیر طبیعی قلب (سوفل) وجود نداشته باشد. اما با پیشرفت این نوع از عارضه های قلبی سگ، علائم زیر ظاهر می شود:
- بی میلی به فعالیت و ورزش.
- سرفه های مداوم و تنگی نفس.
- غش کردن به دلیل کاهش جریان خون یا آریتمی.
دامپزشک برای تشخیص دقیق، از عکس برداری با اشعه ایکس، اکوکاردیوگرافی و آزمایش خون NT-proBNP استفاده می کند. یکی از کارهای حیاتی که شما در خانه باید انجام دهید، شمردن تعداد تنفس سگ در زمان خواب است؛ اگر سرعت تنفس در خواب بالا باشد، نشانه خطرناکی از تجمع مایع در ریه می باشد.
مطلب پیشنهادی: انواع نژاد سگ هاسکی
روش های درمان و کنترل نارسایی قلبی
درمان این مدل از عارضه های قلبی سگ زمانی شروع می شود که علائم نارسایی یا آب آوردن ریه مشاهده شود. داروهای اصلی شامل موارد زیر می باشد:
- مهارکننده های ACE: برای کاهش اثرات هورمونی مخرب و بهبود تنفس.
- داروهای ادرارآور (دیورتیک): برای دفع مایعات اضافی از ریه و شکم.
- پیموبندان: داروی تخصصی برای تقویت عملکرد پمپاژ قلب.
- داروهای ضد آریتمی: برای تنظیم ضربان قلب نامنظم.
با درمان مناسب و پیگیری دقیق، سگ های مبتلا می توانند حتی با وجود این عارضه های قلبی سگ، بیش از یک سال یا بیشتر به زندگی با کیفیت خود ادامه دهند.
مطلب پیشنهادی: بهترین درمان کنه سگ
میوکاردیت یا التهاب عضله قلب؛ یکی از خطرناک ترین عارضه های قلبی سگ
میوکاردیت به معنای التهاب موضعی یا گسترده در عضله قلب است که منجر به تخریب یا مرگ سلول های قلبی می شود. این نوع از عارضه های قلبی سگ می تواند ریشه های مختلفی داشته باشد. از جمله مهم ترین عوامل ایجاد کننده آن، ویروس های خطرناکی مثل پاروویروس سگ، باکتری های عامل بیماری لایم و یا انگل های خونی می باشند.
عوامل محیطی و تغذیه ای موثر در التهاب قلب
جالب است بدانید که تنها عفونت ها عامل این بیماری نیستند. نقص های تغذیه ای و سموم نیز می توانند باعث بروز این مدل از عارضه های قلبی سگ شوند:
- کمبود مواد معدنی: کمبود آهن، مس یا سلنیوم باعث تخریب بافت قلب می شود.
- کمبود ویتامین ها: نبود ویتامین E در جیره غذایی می تواند منجر به مرگ سلول های عضلانی قلب شود.
- سموم و داروها: برخی آنتی بیوتیک های خاص و سموم گیاهی نیز می توانند مستقیما به قلب آسیب بزنند.
علائم و راه های تشخیص میوکاردیت در سگ ها
علائم این بیماری بسیار شبیه به نارسایی احتقانی قلب می باشد. اگر سگ شما دچار این نوع از عارضه های قلبی سگ شود، ممکن است نشانه های زیر را بروز دهد:
- تجمع مایعات در ریه ها که باعث تنگی نفس می شود.
- ورم شکم به دلیل تجمع آب.
- شنیده شدن صدای سوفل (صدای اضافی) یا ضربان نامنظم (آریتمی).
دامپزشک برای تشخیص دقیق این عارضه، معمولا انجام اکوکاردیوگرافی و آزمایش های خون تخصصی را تجویز می کند تا سطح آسیب به بافت قلب مشخص شود.
مطلب پیشنهادی: کدام سگ ها هاری دارند؟
مدیریت و درمان التهاب قلبی
هدف اصلی در درمان این دسته از عارضه های قلبی سگ، بهبود قدرت انقباظی قلب و از بین بردن احتقان می باشد. پزشک با تجویز داروهای مناسب، فشار روی رگ های خونی را کاهش می دهد تا قلب بتواند راحت تر خون را پمپاژ کند. انتخاب ترکیب دارویی مناسب کاملا بستگی به شدت التهاب و عامل به وجود آورنده آن دارد.
سایر علل ناشناخته نارسایی عضلانی و عارضه های قلبی سگ
علاوه بر موارد شایع، انواع دیگری از اختلالات عضلانی وجود دارند که می توانند منجر به عارضه های قلبی سگ شوند. یکی از این موارد، بیماری «ایست دهلیزی» است که دیواره های دهلیز را تخریب می کند. این بیماری بیشتر در نژادهایی مانند انگلیش اسپرینگر اسپانیل، شیتزو و ژرمن شورت هیر پوینتر دیده می شود. در این شرایط، استفاده از ضربان ساز (پیس میکر) تنها راه موثر برای بهبود جریان خون می باشد.
بیماری های قلبی در توله سگ ها و نژادهای خاص
برخی از عارضه های قلبی سگ در سنین بسیار پایین ظاهر می شوند:
- فیبروالاستوز اندوکارد: این بیماری باعث ضخیم شدن لایه داخلی سمت چپ قلب می شود و معمولا توله سگ های زیر 6 ماه را در نژادهایی مثل لابرادور و گریت دین درگیر می کند. علائم آن مشابه نارسایی قلبی سمت چپ می باشد.
- کاردیومیوپاتی آریتموژنیک بطن راست: که به “بیماری قلبی باکسر” معروف است. در این حالت، چربی جایگزین عضله قلب در بطن راست می شود. سگ های باکسر در این نوع از عارضه های قلبی سگ ناگهان غش می کنند که علت آن ضربان بسیار تند و نرسیدن خون به مغز می باشد.
عارضه های قلبی سگ ناشی از وراثت و شیمی درمانی
برخی مشکلات قلبی ریشه در کروموزوم ها یا مداخلات دارویی دارند:
- دیستروفی عضلانی وابسته به X: این یک بیماری ارثی است که در نژادهای گلدن ریتریور، ایریش تریر و روتوایلر دیده می شود. این اختلال علاوه بر عضلات بدن، به شدت باعث بروز عارضه های قلبی سگ و از کار افتادن عضله قلب در سنین بلوغ می شود.
- مسمومیت با دوکسوروبیسین: این داروی شیمی درمانی با وجود کارایی بالا، در برخی سگ ها باعث آسیب دائمی به بافت قلب و آریتمی های غیر قابل بازگشت می شود. البته با دوزهای کنترل شده امروزی، این نوع از عارضه های قلبی سگ به ندرت دیده می شود.
مطلب پیشنهادی: انواع رنگ سگ هاسکی
پیش بینی طول عمر و آینده سگ های مبتلا
در بیماری مخصوص باکسرها، اگر نارسایی عضله وجود نداشته باشد، سگ ها با دارو می توانند سال ها زندگی کنند. اما در مواردی که عضله قلب به شدت ضعیف شده باشد، پیش آگهی ضعیف است. به همین دلیل تشخیص نوع دقیق عارضه های قلبی سگ توسط متخصص برای تعیین طول عمر حیوان بسیار حیاتی می باشد.
اندوکاردیت عفونی؛ وقتی باکتری ها عامل بروز عارضه های قلبی سگ می شوند.
اندوکاردیت به معنای عفونت لایه نازک داخلی قلب می باشد که معمولا دریچه های قلب را درگیر می کند. این وضعیت زمانی رخ می دهد که باکتری ها از طریق جریان خون به قلب رسیده و شروع به تخریب دریچه ها می کنند. در میان انواع عارضه های قلبی سگ، این بیماری بیشتر در سگ های نر، نژادهای بزرگ و سگ های میان سال دیده می شود و دریچه های آئورت و میترال را هدف قرار می دهد.
علائم عجیب و چندگانه عفونت قلبی در سگ
نکته فریبنده در مورد این نوع از عارضه های قلبی سگ این است که باکتری ها از قلب جدا شده و به سایر اندام ها حمله می کنند. به همین دلیل ممکن است علائم در نقاط مختلف بدن دیده شود:
- تب های دوره ای که قطع و وصل می شوند.
- لنگش در پاها که از یک پا به پای دیگر منتقل می شود.
- کاهش وزن شدید و بی حالی.
- وجود خون یا چرک در ادرار سگ.
- سرفه و تنگی نفس ناگهانی به دلیل نارسایی دریچه.
مطلب پیشنهادی: تفاوت سگ پامرانین خرسی و روباهی
روش های تشخیص و باکتری های عامل بیماری
باکتری هایی مثل استرپتوکوک، استافیلوکوک و ای کولی (E. coli) از اصلی ترین عوامل بروز این مدل از عارضه های قلبی سگ هستند. از آنجایی که آزمایش خون همیشه دقیق نیست (تنها در 50 تا 90 درصد موارد جواب می دهد)، دامپزشکان متخصص از اکوکاردیوگرافی به عنوان بهترین روش تشخیص استفاده می کنند. همچنین نوار قلب می تواند آریتمی های خطرناک را نشان دهد.
درمان و راهکارهای پیشگیری حیاتی
درمان این دسته از عارضه های قلبی سگ بسیار دشوار است و شامل مراحل زیر می باشد:
- آنتی بیوتیک درمانی سنگین: برای از بین بردن باکتری های مهاجم.
- کنترل نارسایی قلبی: استفاده از داروهای ادرارآور (دیورتیک ها) و مهارکننده های
- پیموبندان: برای کمک به پمپاژ بهتر قلب در موارد شدید.
یک نکته حیاتی برای پیشگیری: با توجه به اینکه پیش آگهی این بیماری ضعیف است، پیشگیری بهترین راه می باشد. اگر سگ شما مستعد عارضه های قلبی سگ است، قبل از انجام کارهای دندان پزشکی (مانند جرم گیری یا کشیدن دندان) حتما باید با نظر دامپزشک آنتی بیوتیک پیشگیرانه مصرف کند تا باکتری های دهان وارد خون و قلب نشوند.
مطلب پیشنهادی: تفاوت سگ شیتزو با مالتیز
بیماری های پریکارد یا کیسه قلب؛ از شایع ترین عارضه های قلبی سگ
پریکارد لایه ای است که دور تا دور قلب را احاطه کرده است. وقتی مایعات در این کیسه جمع می شوند، فشار زیادی به قلب وارد می شود که به آن «تامپوناد قلبی» می گویند. این فشار مانع از پمپاژ درست خون می شود و یکی از خطرناک ترین عارضه های قلبی سگ به شمار می رود. در این حالت، اکسیژن کافی به بافت ها نمی رسد و سگ برای جبران این کمبود، سرعت تنفس خود را به شدت افزایش می دهد.
نژادهای مستعد و علت های تجمع مایع دور قلب
این وضعیت معمولا در سگ های نژاد بزرگ و غول پیکر مانند گلدن ریتریور، گریت دین و گریت پایرینیز دیده می شود. سگ های نر میان سال بیشترین آمار ابتلا به این نوع از عارضه های قلبی سگ را دارند. علت های اصلی این مشکل عبارتند از:
- سرطان: تومورهایی مانند همانژیوسارکوما شایع ترین دلیل هستند.
- التهاب های ناشناخته: که باعث نشت مایع می شوند.
- عوامل فرعی: عفونت، ضربه (تروما)، یا پارگی حفره های قلبی.
علائم کلیدی و روش های تشخیص تخصصی
شایع ترین نشانه ای که صاحب سگ متوجه آن می شود، بزرگ شدن شکم به دلیل تجمع مایع است. همچنین علائمی مثل استفراغ، ضعف شدید و غش کردن نیز در این دسته از عارضه های قلبی سگ دیده می شود. دامپزشک در معاینه ممکن است متوجه تورم رگ گردن و ضعیف شدن صدای ضربان قلب شود. اکوکاردیوگرافی حساس ترین آزمایش برای تشخیص این مشکل است، زیرا نه تنها وجود مایع را تایید می کند، بلکه می تواند تومورهای احتمالی را هم شناسایی کند.
درمان اورژانسی و جراحی کیسه قلب
سگ هایی که دچار تامپوناد قلبی هستند، نیاز به درمان فوری دارند. روش اصلی درمان این نوع از عارضه های قلبی سگ، <پریکاردیوسنتز> نام دارد که در آن با استفاده از یک کاتتر، مایع اضافی از دور قلب تخلیه می شود.
- اگر علت بیماری تومورهای خوش خیم باشد، جراحی و برداشتن بخشی از کیسه قلب می تواند طول عمر سگ را تا 2 سال افزایش دهد.
- در موارد التهابی نیز جراحی کیسه قلب بسیار کمک کننده است.
- متاسفانه در موارد سرطان های بدخیم مانند همانژیوسارکوما، پیش آگهی برای این عارضه های قلبی سگ ضعیف می باشد.
فشار خون بالا یا هایپرتنشن؛ قاتل خاموش در عارضه های قلبی سگ
فشار خون بالا در سگ ها به دو دسته اصلی تقسیم می شود. نوع اولیه که علت مشخصی ندارد در انسان ها شایع است اما در سگ ها بسیار نادر می باشد. در مقابل، فشار خون ثانویه که ناشی از یک بیماری زمینه ای است، یکی از جدی ترین عارضه های قلبی سگ محسوب می شود. شایع ترین علت این مشکل در سگ ها، بیماری های کلیوی، دیابت و اختلالات هورمونی در غدد فوق کلیوی می باشد.
علائم خطرناک و ناگهانی فشار خون بالا
نکته ترسناک در مورد این نوع از عارضه های قلبی سگ این است که حیوان ممکن است هیچ علامت ظاهری نشان ندهد تا زمانی که آسیب جدی وارد شود. شایع ترین نشانه ای که صاحبان سگ را متوجه خطر می کند، کوری ناگهانی سگ است. دامپزشکان در صورتی که سگ مبتلا به بیماری کلیوی یا قلبی باشد، حتما فشار خون او را اندازه گیری می کنند تا از آسیب به سایر بافت ها جلوگیری کنند.
مطلب پیشنهادی: وفادارترین نژادهای سگ در دنیا
فشار خون ریوی چیست و چه خطراتی دارد؟
فشار خون ریوی به معنای افزایش فشار در رگ های خونی ریه ها می باشد. این مدل از عارضه های قلبی سگ معمولا به دلایل زیر رخ می دهد:
- نقص های مادرزادی در دیواره های قلب.
- بیماری های تنفسی مزمن و کمبود اکسیژن در خون.
- وجود لخته های خون در ریه یا بیماری کرم قلب.
علائم این مشکل شباهت زیادی به نارسایی قلبی سمت راست دارد که شامل ورم شکم و تورم رگ گردن می باشد. دقیق ترین راه برای تشخیص این وضعیت، استفاده از اکوکاردیوگرافی داپلر است.
راهکارهای درمانی و پیش آگهی بیماری
درمان این دسته از عارضه های قلبی سگ کاملا به شناسایی و رفع علت اصلی بستگی دارد. به عنوان مثال:
- اگر علت کرم قلب باشد، با از بین بردن انگل ها فشار خون کاهش می یابد.
- اگر فشار خون بسیار بالا باشد، داروهای تخصصی مانند سیلدنافیل (Sildenafil) ممکن است تجویز شود که البته هزینه بالایی دارد.
- در موارد ناشی از نارسایی کلیه، کنترل رژیم غذایی و داروهای فشار خون ضروری می باشد.
متاسفانه اگر علت اصلی بیماری قابل درمان نباشد، پیش آگهی برای این نوع از عارضه های قلبی سگ اغلب ضعیف است و نیاز به مراقبت های مداوم دارد.
مطلب پیشنهادی: بهترین سگ برای نگهبانی
جمع بندی
تشخیص عارضه های قلبی سگ پایان راه نیست. امروزه با پیشرفت علم دامپزشکی، بسیاری از این اختلالات با تشخیص زودهنگام و مدیریت صحیح دارویی کاملا قابل کنترل می باشند. نکته کلیدی برای حفظ کیفیت زندگی سگ شما، توجه به تغییرات تنفسی، پایش مداوم در خانه و انجام چکاپ های دوره ای نزد متخصص می باشد.
با رعایت رژیم غذایی مناسب و مصرف دقیق داروهایی مثل پیموبندان، سگ های مبتلا به عارضه های قلبی سگ می توانند سال های زیادی را بدون درد و با انرژی در کنار شما زندگی کنند. هوشیاری شما در شناخت علائم اولیه، بزرگ ترین هدیه برای سلامت قلب وفادارترین دوستتان می باشد.
مراجع:
منبع شماره 1
منبع شماره 2
