دیسک بین مهره ای در سگ: علائم، تشخیص و روش های درمان

دیسک بین مهره ای در سگ یک بیماری دردناک ستون فقرات است که زمانی ایجاد می شود که دیسک بین مهره ها دچار فرسایش، تغییر شکل، بیرون زدگی یا پارگی شود و به نخاع یا ریشه های عصبی فشار وارد کند. این بیماری می تواند با علائمی مانند درد گردن یا کمر، سفتی بدن، تغییر در راه رفتن و ضعف پاها شروع شود و در موارد شدید به ناتوانی در راه رفتن، فلجی و اختلال در کنترل ادرار و مدفوع برسد. تشخیص زودهنگام و تعیین دقیق محل و شدت آسیب، نقش مهمی در انتخاب درمان و افزایش شانس بهبود سگ دارد.

دیسک بین مهره ای در سگ در بیمارستان دامپزشکی درنیکا با توجه به وضعیت بالینی و عصبی حیوان نیازمند ارزیابی دقیق است. درنیکا به عنوان یک بیمارستان دامپزشکی چند تخصصی در تهران، خدماتی مانند معاینه و درمان داخلی، جراحی، ارتوپدی، تصویربرداری تشخیصی، خدمات اورژانسی و مراقبت های ویژه را ارائه می کند و برای بررسی مشکلات حرکتی و ستون فقرات سگ می توان از ظرفیت بخش های تشخیصی و درمانی این مجموعه استفاده کرد. خدماتی مانند رادیولوژی، سونوگرافی، آزمایشگاه، جراحی، فیزیوتراپی و کلینیک درد و مفاصل نیز برای ارزیابی و پیگیری مشکلات مختلف حیوانات خانگی در این مجموعه معرفی شده است.

مطلب پیشنهادی: پارگی رباط صلیبی در سگ

دیسک بین مهره ای در سگ چیست؟

ستون فقرات سگ از مهره هایی تشکیل شده است که در کنار یکدیگر قرار گرفته اند و از نخاع محافظت می کنند. بین بسیاری از این مهره ها ساختارهایی انعطاف پذیر به نام دیسک قرار دارد. دیسک ها مانند ضربه گیر عمل می کنند و به ستون فقرات اجازه می دهند هنگام حرکت، خم شدن و راه رفتن، فشارهای وارد شده را بهتر تحمل کند.

در دیسک بین مهره ای در سگ، ساختار طبیعی دیسک دچار تغییر می شود. این تغییر ممکن است به صورت بیرون زدگی یا پارگی رخ دهد و ماده داخلی دیسک به سمت کانال نخاعی حرکت کند. در صورتی که این ماده روی نخاع یا اعصاب فشار وارد کند، درد و علائم عصبی ایجاد می شود. شدت علائم به محل آسیب و میزان فشاری که به ساختارهای عصبی وارد شده بستگی دارد.

این بیماری می تواند به شکل ناگهانی یا تدریجی ایجاد شود. در برخی سگ ها یک حرکت ناگهانی مانند پریدن یا فرود آمدن از ارتفاع باعث بروز علائم می شود، اما در بسیاری از موارد، زمینه بیماری از قبل و به دلیل تغییرات تدریجی دیسک وجود داشته است.

مطلب پیشنهادی: گاستروانتریت حاد در سگ چیست؟

اولین علائم دیسک در سگ چیست؟

سگ در حال راه رفتن با احتیاط به دلیل درد و مشکل حرکتی

دیسک بین مهره ای در سگ همیشه با فلجی ناگهانی شروع نمی شود. گاهی اولین نشانه تنها تغییرات ظریفی در رفتار یا حرکت سگ است که ممکن است در نگاه اول جدی به نظر نرسد.

علائم اولیه می توانند شامل موارد زیر باشند:

درد در ناحیه گردن یا کمر
سفتی بدن
قوز کردن پشت
پایین نگه داشتن سر
کاهش تمایل به راه رفتن
خودداری از پریدن روی مبل یا سطوح بلند
دشواری در بالا رفتن از پله
حساسیت هنگام لمس بدن
لرزش یا بی قراری
کاهش فعالیت
تغییر در نحوه ایستادن یا راه رفتن

برخی سگ ها هنگام درد ممکن است نفس نفس بزنند یا رفتار مضطرب داشته باشند. همچنین ممکن است حیوان به تدریج کمتر بازی کند یا تمایل خود را به فعالیت هایی که قبلا انجام می داده از دست بدهد. این تغییرات به ویژه در سگ هایی که از نظر ژنتیکی مستعد بیماری های دیسک هستند، نباید نادیده گرفته شوند.

مطلب پیشنهادی: آلوپسی ایکس در سگ ها چیست؟

علائم شدیدتر چگونه ظاهر می شوند؟

با پیشرفت دیسک بین مهره ای در سگ، فشار روی نخاع می تواند باعث ایجاد علائم عصبی واضح تر شود. در چنین شرایطی ممکن است سگ هنگام راه رفتن تعادل خود را از دست بدهد، پاهایش بلرزد یا پنجه های خود را روی زمین بکشد.

از مهم ترین علائم پیشرفته می توان به موارد زیر اشاره کرد:

ضعف پاها
ناهماهنگی هنگام راه رفتن
کشیده شدن پنجه ها روی زمین
زمین خوردن
دشواری در ایستادن
ناتوانی در راه رفتن
فلجی
دشواری در ادرار یا مدفوع
از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع

در موارد شدید، وضعیت عصبی سگ ممکن است در مدت کوتاهی تغییر کند. بنابراین اگر حیوانی که تا چند ساعت قبل راه می رفته، ناگهان دچار ضعف شدید یا ناتوانی در حرکت شده است، نباید منتظر ماند تا علائم خود به خود برطرف شوند.

چرا بعضی سگ ها بیشتر در معرض دیسک هستند؟

سگ داشهوند ایستاده در فضای باز و نور طبیعی

دیسک بین مهره ای در سگ می تواند در نژادهای مختلف دیده شود، اما برخی سگ ها به دلیل ویژگی های ژنتیکی و ساختار بدنی استعداد بیشتری دارند. سگ هایی با بدن کشیده و پاهای کوتاه از گروه های شناخته شده در معرض خطر هستند.

نژادهایی مانند داشهوند، بیگل، بولداگ فرانسوی، کورگی، باست هاند، شیتزو، پکینیز و لهاسا آپسو بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. با این حال، ابتلا فقط به این نژادها محدود نیست و برخی سگ های بزرگ مانند ژرمن شپرد، لابرادور و دوبرمن نیز می توانند دچار انواع دیگری از فرسایش و آسیب دیسک شوند.

سن نیز می تواند نقش داشته باشد. با افزایش سن، دیسک ها بخشی از انعطاف و رطوبت طبیعی خود را از دست می دهند و احتمال تغییر شکل یا آسیب آنها بیشتر می شود. اضافه وزن نیز فشار بیشتری بر ستون فقرات وارد می کند و می تواند مدیریت بیماری و روند بهبودی را دشوارتر کند.

مطلب پیشنهادی: جراحی کلاپس نای سگ

انواع بیماری دیسک در سگ

یکی از تقسیم بندی های رایج، بیماری دیسک نوع Hansen I و Hansen II است.

در نوع اول، تغییرات دیسک می تواند به پارگی ناگهانی و ورود ماده دیسک به سمت کانال نخاعی منجر شود. این حالت بیشتر در سگ هایی با ساختار بدنی مستعد دیده می شود و ممکن است پس از یک حرکت یا ضربه ناگهانی علائم شدیدی ایجاد کند.

در نوع دوم، تغییرات دیسک معمولا تدریجی تر است. بخش بیرونی دیسک به مرور تغییر می کند و با برجسته شدن آن، فشار روی نخاع یا ریشه های عصبی افزایش می یابد. این نوع در برخی سگ های بزرگ جثه نیز دیده می شود.

در هر دو حالت، دیسک بین مهره ای در سگ می تواند از یک درد ساده تا آسیب عصبی جدی ایجاد کند و به همین دلیل تعیین نوع و شدت بیماری برای انتخاب روش درمان اهمیت دارد.

تشخیص دیسک در سگ چگونه انجام می شود؟

تشخیص دیسک بین مهره ای در سگ تنها با مشاهده علائم یا یک تصویر ساده امکان پذیر نیست. بیماری های دیگری مانند مشکلات مفصلی، آسیب های عضلانی، تومورها و سایر بیماری های نخاعی نیز ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند.

اولین مرحله، معاینه کامل و بررسی عصبی است. دامپزشک با بررسی نحوه راه رفتن، واکنش های عصبی، وضعیت اندام ها، میزان درد و سایر نشانه ها تلاش می کند محل احتمالی آسیب را مشخص کند.

رادیوگرافی می تواند برای بررسی ساختار مهره ها و رد برخی مشکلات مفید باشد، اما به تنهایی نمی تواند میزان آسیب نخاع را به خوبی مشخص کند. در شرایطی که نیاز به بررسی دقیق تر وجود داشته باشد، MRI یا CT می تواند اطلاعات بیشتری درباره محل دیسک آسیب دیده و میزان فشار روی نخاع ارائه کند. MRI یکی از روش های دقیق برای بررسی نخاع و بافت های اطراف آن محسوب می شود.

مطلب پیشنهادی: کلاپس نای در سگ ها

آیا هر سگ مبتلا به دیسک به جراحی نیاز دارد؟

دامپزشک در حال توضیح روند درمان سگ برای صاحب حیوان

خیر. همه موارد دیسک بین مهره ای در سگ به جراحی نیاز ندارند. در موارد خفیف که سگ هنوز توانایی راه رفتن دارد و وضعیت عصبی پایدار است، دامپزشک ممکن است درمان غیر جراحی را انتخاب کند.

درمان محافظه کارانه معمولا شامل استراحت بسیار محدود و کنترل شده، داروهای مناسب برای کنترل درد و التهاب و در صورت نیاز توانبخشی است. محدود کردن فعالیت بخش مهمی از این درمان است، زیرا دویدن، پریدن یا بازی شدید می تواند فشار بیشتری به ستون فقرات وارد کند.

استراحت به معنای کاهش واقعی فعالیت است. اگر سگ همچنان آزادانه در خانه بدود، از مبل بالا و پایین برود یا از پله استفاده کند، احتمال آسیب بیشتر وجود دارد. در بعضی بیماران بسیار فعال، دامپزشک ممکن است برای کنترل بهتر فعالیت و جلوگیری از حرکات ناگهانی، روش های مدیریتی مناسب را توصیه کند.

مطلب پیشنهادی: بیماری دیستمپر سگ

چه زمانی جراحی دیسک توصیه می شود؟

در موارد شدید دیسک بین مهره ای در سگ، به ویژه زمانی که ضعف عصبی در حال پیشرفت است، حیوان توانایی راه رفتن خود را از دست داده، درد شدید یا کنترل نشده دارد یا فشار قابل توجهی روی نخاع وجود دارد، جراحی ممکن است بهترین گزینه درمانی باشد.

هدف اصلی جراحی، برداشتن فشار از روی نخاع و خارج کردن ماده دیسک از ناحیه آسیب دیده است. نوع عمل بر اساس محل ضایعه و وضعیت بیمار انتخاب می شود. روش هایی مانند Hemilaminectomy و Mini-hemilaminectomy در برخی موارد برای دسترسی به ناحیه آسیب دیده و کاهش فشار روی نخاع استفاده می شوند. در آسیب های گردنی نیز ممکن است تکنیک های متفاوتی مورد نیاز باشد.

تصمیم برای جراحی نباید صرفا بر اساس نتیجه تصویربرداری گرفته شود. وضعیت عصبی سگ، شدت علائم، سرعت پیشرفت بیماری، محل ضایعه و شرایط عمومی حیوان باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

مراقبت بعد از جراحی چگونه است؟

درمان دیسک بین مهره ای در سگ با پایان یافتن جراحی تمام نمی شود. نخاع برای ترمیم به زمان نیاز دارد و مراقبت های بعد از عمل بخش مهمی از روند درمان محسوب می شود.

پس از جراحی، محدود کردن فعالیت معمولا برای چندین هفته ضروری است. دویدن، پریدن، بالا و پایین رفتن از پله، بازی شدید و پریدن روی مبل می تواند به روند بهبودی آسیب بزند. طبق اطلاعات منتشر شده، دوره محدودیت فعالیت پس از جراحی ممکن است حدود شش تا هشت هفته باشد، البته مدت دقیق آن باید بر اساس شرایط هر بیمار توسط دامپزشک تعیین شود.

توانبخشی نیز می تواند در بازگشت عملکرد حرکتی نقش مهمی داشته باشد. بسته به شرایط سگ، برنامه توانبخشی ممکن است شامل تمرین های حرکتی، تمرین تعادل، تمرین دامنه حرکتی، تقویت عضلات و در برخی مراکز استفاده از تردمیل آبی باشد.

مطلب پیشنهادی: جراحی مجرای شریانی باز در سگ

آیا سگ بعد از دیسک دوباره راه می رود؟

سگ در حال انجام تمرین توانبخشی حرکتی در مرکز فیزیوتراپی دامپزشکی

پیش آگهی دیسک بین مهره ای در سگ به شدت آسیب عصبی، محل ضایعه، میزان فشار روی نخاع و وضعیت حیوان در زمان شروع درمان بستگی دارد.

سگ هایی که هنوز توانایی راه رفتن خود را حفظ کرده اند، در بسیاری از موارد شانس خوبی برای بهبود دارند. در مقابل، اگر آسیب عصبی بسیار شدید باشد یا حس درد در اندام ها از بین رفته باشد، پیش آگهی محتاطانه تر می شود. حتی در این شرایط نیز نمی توان بدون بررسی کامل بیمار درباره نتیجه نهایی تصمیم گرفت.

برخی سگ ها طی چند هفته بهبود قابل توجهی پیدا می کنند و برخی دیگر به چند ماه توانبخشی نیاز دارند. استمرار در مراقبت، محدودیت فعالیت و اجرای برنامه توانبخشی می تواند در روند بازگشت عملکرد اهمیت زیادی داشته باشد.

هزینه جراحی دیسک در سگ چقدر است؟

هزینه درمان دیسک بین مهره ای در سگ عدد ثابتی ندارد و به شدت بیماری، نوع جراحی، تجهیزات تشخیصی مورد نیاز، مدت بستری و خدمات مراقبتی پس از عمل بستگی دارد. منابع دامپزشکی خارجی نیز بازه های متفاوتی برای هزینه جراحی گزارش کرده اند و تاکید دارند که هزینه تصویربرداری، آزمایش ها، داروها و مراقبت های قبل و بعد از جراحی ممکن است جداگانه محاسبه شود. برای نمونه، PetMD هزینه جراحی را حدود 2000 تا 8000 دلار ذکر کرده و Broad Street Veterinary Hospital نیز برای مجموع درمان جراحی، تصویربرداری و هزینه های مرتبط بازه ای متفاوت گزارش کرده است. این ارقام مربوط به هزینه های خارج از ایران هستند و نمی توان آنها را به عنوان تعرفه درمان در ایران در نظر گرفت.

برای تعیین هزینه واقعی، ابتدا باید وضعیت سگ و شدت آسیب مشخص شود و سپس بر اساس آزمایش ها، تصویربرداری، روش درمان و مدت بستری، برآورد هزینه انجام شود.

مطلب پیشنهادی: تشخیص بیماری مجرای شریانی باز (PDA) در سگ

چگونه می توان از مشکلات دیسک پیشگیری کرد؟

همه موارد دیسک بین مهره ای در سگ قابل پیشگیری نیستند، زیرا ژنتیک و ساختار بدنی در برخی سگ ها نقش مهمی دارند. با این حال، می توان با کاهش عوامل فشارزا، احتمال آسیب یا تشدید مشکلات ستون فقرات را کاهش داد.

حفظ وزن مناسب یکی از اقدامات مهم است. وزن اضافی فشار بیشتری به ستون فقرات وارد می کند و کنترل وزن می تواند به سلامت حرکتی سگ کمک کند.

همچنین بهتر است سگ های مستعد تا حد امکان از پریدن از ارتفاع، بالا و پایین رفتن مداوم از پله ها و فعالیت های شدید و پر برخورد دور نگه داشته شوند. استفاده از رمپ برای رفت و آمد به سطوحی مانند مبل یا خودرو نیز می تواند میزان پرش را کاهش دهد. فعالیت بدنی سبک و کنترل شده، استفاده از هارنس مناسب و حمایت از قسمت پشت و اندام های عقبی هنگام بلند کردن سگ نیز از توصیه های مطرح شده برای کاهش فشار روی ستون فقرات است.

مطلب پیشنهادی: عارضه های قلبی سگ

چه زمانی مراجعه فوری به دامپزشک ضروری است؟

دامپزشک در حال مراقبت از سگ بیمار در بخش اورژانس

اگر سگ شما به صورت ناگهانی دچار درد شدید، ضعف پاها، کشیده شدن پنجه ها، عدم تعادل یا ناتوانی در راه رفتن شد، مراجعه به دامپزشک را به تعویق نیندازید.

از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع، فلجی و ضعف پیشرونده نیز از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی فوری دارند. در دیسک بین مهره ای در سگ، تشخیص و درمان زودهنگام می تواند در تصمیم گیری درمانی و شانس حفظ عملکرد عصبی اهمیت زیادی داشته باشد.

در بیمارستان دامپزشکی درنیکا، خدمات اورژانسی، تصویربرداری، جراحی، ارتوپدی، مراقبت های ویژه و خدمات مرتبط با درد و مفاصل در فهرست خدمات این مجموعه قرار دارند؛ بنابراین در شرایطی که سگ علائم شدید حرکتی یا عصبی نشان می دهد، ارزیابی سریع در یک مرکز مجهز اهمیت ویژه ای پیدا می کند.

مطلب پیشنهادی: سنگ کلیه در سگ ها: راهنمای کامل

درمان دیسک در درنیکا

دامپزشک در حال معاینه سگ در بیمارستان دامپزشکی مدرن

برای بررسی دیسک بین مهره ای در سگ، تنها درمان علامت درد کافی نیست و باید مشخص شود مشکل دقیقا در کدام قسمت ستون فقرات قرار دارد و چه میزان آسیب عصبی ایجاد کرده است. به همین دلیل، ترکیب معاینه بالینی، بررسی عصبی و در صورت نیاز تصویربرداری می تواند مسیر درمان را مشخص کند.

بیمارستان دامپزشکی درنیکا در نیاوران، خدمات مختلف تشخیصی و درمانی از جمله جراحی، آزمایشگاه، تصویربرداری، سونوگرافی و رادیولوژی، خدمات اورژانسی، ارتوپدی، فیزیوتراپی و کلینیک درد و مفاصل را ارائه می کند. وجود این خدمات در یک مجموعه می تواند برای بیمارانی که به بررسی چند جانبه نیاز دارند، روند ارزیابی و پیگیری درمان را منسجم تر کند.

مطلب پیشنهادی: بهترین درمان کنه سگ

برای یک سگ مبتلا به مشکل ستون فقرات، هدف فقط برطرف کردن درد نیست؛ بلکه باید تا حد امکان از پیشرفت آسیب عصبی جلوگیری شود و شرایط مناسبی برای بازگشت حرکت و کیفیت زندگی حیوان فراهم شود.

جمع بندی

دامپزشک در حال بررسی ستون فقرات سگ در معاینه بالینی

دیسک بین مهره ای در سگ می تواند از یک درد و سفتی ساده شروع شود و در موارد شدید به ضعف، فلجی و اختلال در کنترل ادرار و مدفوع منجر شود. شناخت علائم اولیه مانند بی میلی به حرکت، خودداری از پریدن، قوز کردن، درد گردن یا کمر و تغییر در راه رفتن می تواند به مراجعه زودتر کمک کند.

این مشکل همیشه به جراحی نیاز ندارد و در موارد مناسب می توان از درمان محافظه کارانه، استراحت کنترل شده، دارو و توانبخشی استفاده کرد. در مقابل، ضعف شدید یا پیشرونده، ناتوانی در راه رفتن و فشار قابل توجه روی نخاع ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.

در نهایت، دیسک بین مهره ای در سگ یک بیماری یکسان با یک نسخه درمانی ثابت برای همه بیماران نیست. وضعیت عصبی، محل آسیب، شدت بیماری، سرعت پیشرفت علائم و شرایط عمومی سگ باید در کنار هم بررسی شوند. اگر سگ شما به صورت ناگهانی دچار درد شدید، ضعف، تغییر راه رفتن یا ناتوانی در حرکت شده است، مراجعه سریع به دامپزشک می تواند در انتخاب مسیر مناسب درمان و حفظ عملکرد عصبی او اهمیت زیادی داشته باشد.

برای رزرو نوبت معاینه و مشاوره تخصصی: